In de consistorie van de Grote of Sint-Michaëlskerk van Zwolle hangt een schilderij uit 1691 van Hendrick ten Oever. Ten Oever woonde in de Sassenstraat, schuin tegenover de kunstenaarsfamilie Ter Borch. Op het schilderij heeft hij zes personen afgebeeld die toentertijd in dienst waren van de Grote Kerk, vijf predikanten en de koster. Eén van hen mag zeker vermeld worden, namelijk Frederik van Leenhof, predikant te Zwolle van 1681 tot 1712. Op het schilderij is hij de tweede van rechts, de man met een veer in zijn hand. Die veer vertelt al heel veel. Geloof maakt het leven licht als een veertje, het tilt je op uit de misère van…
-
-
De Sint-Michaëlskerk en de Moderne Devotie
In de veertiende en vijftiende eeuw verrijzen in Zwolle een viertal gotische kerken. Eerst de Bethlehemkerk met bijbehorend klooster, daarna de Grote of Sint-Michaëlskerk, dan de Onze Lieve Vrouwekerk en als laatste het Dominicanenklooster met de Broerenkerk. Bij de bouw van deze kerken zijn veel mensen betrokken. Er moet in die periode in Zwolle sprake zijn geweest van een grote godsdienstige bedrijvigheid in en rond deze kerken, mede bevorderd door het rooms-katholieke aflatensysteem dat geestelijke beloningen verstrekt voor activiteiten ten dienste van de kerk. Er is nog een andere vorm van godsdienstigheid die in dezelfde periode in Zwolle en omgeving tot bloei komt: de Moderne Devotie. Daardoor rijst als vanzelf…
-
Thomas à Kempis (2)
‘Sluit uw deur achter u’, zegt Thomas tegen de jonge kloosterlingen in De Navolging van Christus (I, 20). Thomas blijkt niet veel op te hebben met de buitenwereld. Bijzondere mensen die we kennen uit de geschiedenis probeerden juist het contact met de wereld en de mensen zoveel mogelijk te vermijden. Wil je jezelf als mens ontwikkelen dan moet je niet naar buiten de wereld in, maar naar binnen je hart in. Je innerlijk is het belangrijkst. Daar valt de beslissing over wie en wat jij bent. Thomas haalt de oude denker Seneca aan die ooit zei: ‘Zo vaak ik onder de mensen ben geweest, ben ik minder mens teruggekomen’. De…
-
Thomas à Kempis (1)
‘Wil onbekend blijven!’ Wie in Zwolle woont komt vroeg of laat in aanraking met het beroemde boek van Thomas à Kempis, ’De Navolging van Christus’. Hij schrijft het in de 15e eeuw als hij woont in het Agnietenklooster, even buiten Zwolle. Op die plek staat nu een monument en er is een klein museum voor hem. Mensen komen daar ook vandaag nog omdat ze geraakt zijn door de inzichten van Thomas. ‘De Navolging’ behoort tot de meest gelezen boeken ter wereld. In zijn boek geeft Thomas adviezen om goed te leven. Die aanwijzingen zijn in eerste instantie bedoeld voor jonge kloosterlingen van de Moderne Devotie, de spirituele beweging van Geert Grote…
-
Op de grens
Een grens is een plaats waar beslissingen vallen. Je kunt oversteken naar een ander gebied en naar andere mensen of je kunt aan deze kant blijven, bij het vertrouwde en bij je eigen mensen. Op de grens kun je vreemdelingen toelaten of juist tegenhouden. Lucas vertelt over Jezus die onderweg naar Jeruzalem door het grensgebied van Galilea en Samaria trekt (Lucas 17,11-19). Jeruzalem is het heilige doel voor elke gelovige. Stad van vrede. Veel meer dan alleen een geografische plek is het vooral de naam voor een gedroomde wereld van recht en vrede. Maar om daar te komen zul je keuzes moeten maken. Tien mannen komen hem tegemoet. Zij lijden…
-
Aan de wandel
In de joodse traditie betekent geloven dat je aan de wandel bent. Levenslang op weg. En de kunst is de goede paden te volgen. De psalmen staan er vol van.‘Maak mij, Heer, met uw wegen vertrouwd, leer mij uw paden te gaan’ (Ps 25).Dat is dus wat Jezus van Nazaret doet, vertelt de evangelieschrijver Lucas. Hij gaat van dorp naar dorp en van stad naar stad en ontmoet zo steeds weer nieuwe mensen. Het evangelie van Lucas is daarom wel ‘een reisverslag’ genoemd (Niek Schuman). Als je dat niet meer kunt, als je lichamelijk of mentaal niet meer in beweging bent, dan heb je een probleem. Lucas vertelt over een…
-
Wat als de wijn op is…
Het Joodse bruidje geldt als een van de mooiste werken van Rembrandt. Een ontroerende schildering van de tederheid tussen twee geliefden. Zo zou het altijd tussen de mensen moeten zijn, wordt wel gezegd. Zo liefdevol als tussen een bruid en bruidegom. Een bruiloft als beeld van de ideale wereld. Johannes vertelt in zijn evangelie over een bruiloft in Kana waar Jezus en zijn volgelingen bij zijn (Joh 2). En ook zijn moeder Maria is er. Een prachtig feest waar gezongen en gedronken wordt. Maar aan elk feest komt een eind. ‘Ze hebben geen wijn meer’, vertelt Maria. Slechts één zinnetje, maar wel dodelijk: ‘ze hebben geen wijn meer’. Met die…
-
Mensen
In de stilte is God;wij willen blijven pratenen betalen de prijs Jij, onbekende menswat draagt en drijft jouw leven?Onthul me jouw geheim! Ik zie je foto’s,maar ik wil weten wie jij bentlos van alle beelden Groots was zijn spiegelbeeldhet gras verdort, de bloem verwelktvergeten de narcist
-
Ascese
Zij was een stille vrouwtaai was haar lijfgesloten was haar geesthaar principes bleef zij altijd trouw niets aan haar was overbodigzij leefde volgens strenge weten had haar leven in gareel gezetzij was zedig en gelovig één regel was haar echter onbekend:het is de overvloed aan zaadde wet van nutteloze overdaaddie aan de aarde leven schenkt.
-
Belangeloos
Bestaat er liefde zonder macht?Vriendschap zonder voorwaarde?Is er tussen mensen ooit geen manipulatie?Geen verwachting die de anderin patronen perst? Ik droom van iemand die zegt:het leek me goeddat jij er zou zijnmet gebreken en tekorten talrijkerdan de vingers van mijn beide handen;daarom heb ik jou gemaaktik maak wel vaker dingendie van meet af aan niet deugende hele wereld is bekrast en in elkaar gedeuktik houd van wat kapot isop wat volmaakt is val ik niet. Hij is het die mij uit belangeloze liefdeheeft gemaakt:hij is de godheid die mij door de vingers ziet.